|
czyli „upside down” teorii Maslowa
Czy sÅ‚ynna piramida potrzeb Maslowa znajduje odzwierciedlenie w życiu przeciÄ™tnego, mÅ‚odego Polaka na emigracji? A może dzisiejsze pragnienia sÄ… karykaturÄ… modelowego tworu ludzkich wartoÅ›ci i dążeÅ„? PomijajÄ…c potrzeby fizjologiczne, od których nie jesteÅ›my w stanie siÄ™ uwolnić, przeÅ›ledzimy krok po kroku hierarchiÄ™ potrzeb i sprawdzimy, czy rzeczywiÅ›cie sÄ… one odwieczne i niezmienne.
Potrzeba bezpieczeÅ„stwa (potrzeba Å‚adu, porzÄ…dku, opieki i oparcia) górujÄ…ca nad potrzebÄ… szacunku i uznania (w tym dobrego statusu materialnego). Taka jest wersja książkowa. Tymczasem tysiÄ…ce mÅ‚odych ludzi rezygnuje z Å‚adu i stabilizacji na korzyść lepszej sytuacji materialnej. WyjeżdżajÄ… w niepewne jutro, czÄ™sto nie znajÄ…c jeszcze adresu zamieszkania, nie majÄ…c ani jednej osoby czekajÄ…cej na lotnisku, by zawieźć ich do domu, nakarmić i zaopiekować siÄ™ niÄ…. Potrzeba bezpieczeÅ„stwa bezpowrotnie przestaÅ‚a wiÄ…zać siÄ™ z tym, co duchowe, a zaczęła oznaczać wszystko to, co materialne. Potrzeba przynależnoÅ›ci. Czy jeszcze odczuwana? Statystyki pokazujÄ…, iż wielu wyjeżdżajÄ…cych za granicÄ™ to ludzie mÅ‚odzi, absolwenci uczelni, Å›wietnie znajÄ…cy jÄ™zyk, czujÄ…cy siÄ™ w krajach Europy jak u siebie. ZajmujÄ… siÄ™ swojÄ… pracÄ… tak, jakby robili to w kraju, a fakt, że wchodzÄ… w nowe Å›rodowisko, nowÄ… kulturÄ™, nie ma wiÄ™kszego znaczenia. Przecież podobnie można czuć siÄ™ zaczynajÄ…c pracÄ™ w Warszawie czy innym wiÄ™kszym mieÅ›cie. A wiec może nawet nie zdajÄ… sobie sprawy z istnienia tej potrzeby? Może nie muszÄ… jej zaspokajać? SiÄ™gnijmy na najwyższÄ… póÅ‚kÄ™. Potrzeba rozwoju... Ile razy natrafiliÅ›cie na komentarze internautów żalÄ…cych siÄ™, iż pomimo swojego wyksztaÅ‚cenia i chÄ™ci zdobywania kolejnych naukowych tytuÅ‚ów zarabiajÄ… Å›mieszne pieniÄ…dze, za które nie sÄ… w stanie utrzymać rodziny? Ilu z nich mówi o przyjeździe na Wyspy? Ilu już przyjechaÅ‚o rezygnujÄ…c z kariery za 1000 zÅ‚? „Jestem doktorem. UlżyÅ‚o mi na duszy i teraz chodzÄ™ gÅ‚odny. Dlaczego zarabiam tak maÅ‚o, by bać siÄ™ kredytu nawet na 35 lat” – pisze na jednym z forum internetowych internauta o nicku „Dratewka”. I kolejny miażdżący post. „Mam dwoje dzieci, ale nie stać mnie na podjÄ™cie pracy zarobkowej. Brzmi to może absurdalnie, ale taka jest niestety prawda. Zatrudnienie opiekunki, która pod mojÄ… nieobecność zajęłaby siÄ™ maluchami, pochÅ‚onęłaby całą mojÄ… urzÄ™dniczÄ… pensjÄ™. Dlatego siedzÄ™ w domu. MyÅ›lÄ™ o wyjeździe” – pisze Iwona M., mama Marianki i Oli. Åšlepy zauÅ‚ek. Rodzina czy kariera? Kariera czy godne życie? PieniÄ…dze czy rodzina? Dlaczego od kilku lat spada przyrost naturalny? Może nie odczuwamy już potrzeby miÅ‚oÅ›ci do wÅ‚asnego dziecka? WyglÄ…da na to, iż to nie jest już potrzeba, a jedynie przywilej zarezerwowany dla nielicznych. Rezygnujemy z miÅ‚oÅ›ci, bo brak nam poczucia bezpieczeÅ„stwa, iż miÅ‚ość tÄ™ zdoÅ‚amy wyżywić. A jak jest z wolnÄ… wolÄ… czÅ‚owieka, czyli możliwoÅ›ciÄ… wyboru? PrzeciÄ™tny Kowalski czasami jest wprost „zmuszony” do rozwoju. Musi nauczyć siÄ™ jÄ™zyka, by zaspokoić potrzebÄ™ Å‚adu i bezpieczeÅ„stwa. A co z potrzebÄ… odpoczynku? Odczuwa jÄ… oczywiÅ›cie, ale czy ma możliwość jÄ… zaspokoić? Czy odpoczynek zawsze bÄ™dzie siÄ™ wiÄ…zaÅ‚ z polegiwaniem na sofie, zamiast z możliwoÅ›ciÄ… zwiedzenia innych miast, nie mówiÄ…c już o innych krajach? Czy czuje siÄ™ bezpiecznie ze Å›wiadomoÅ›ciÄ…, że gdy przyjdzie do niego dziecko proszÄ…c o pieniÄ…dze na wycieczkÄ™, bÄ™dzie zmuszony odwrócić wzrok i wymamrotać coÅ› w stylu: „nastÄ™pnym razem”? PrzewartoÅ›ciowaÅ‚y siÄ™ wiÄ™c i zmieniÅ‚y znaczenia. Maslow na pewno przewraca siÄ™ w grobie, nie tak miaÅ‚o przecież być. CaÅ‚a jego koncepcja potrzeb w wiÄ™kszoÅ›ci zależna jest dziÅ› od tego jednego szczebelka. Inne pokruszyÅ‚y siÄ™ już dawno... Szannya |