O irlandzkiej baÅ„ce spekulacyjnej sÅ‚ychać byÅ‚a już od dawna, jednak w kraju, w którym bezustanne wzrosty cen nieruchomoÅ›ci trwaÅ‚y od 1994 roku, a w latach 2000-2006 ulegÅ‚y niemal potrojeniu, pomimo licznych gÅ‚osów przywoÅ‚ujÄ…cych do rozsÄ…dku, wiÄ™kszość spoÅ‚eczeÅ„stwa nie chciaÅ‚a przyjąć do wiadomoÅ›ci, że ceny kiedyÅ› muszÄ… wyhamować, a nawet spaść.
Nawet w marcu 2007 roku, kiedy osiÄ…gniÄ™ty zostaÅ‚ szczyt tej nieustannie rosnÄ…cej przez 13 lat piramidy i odnotowano po raz pierwszy trwajÄ…cy do dziÅ› spadek cen nieruchomoÅ›ci, wiÄ™kszoÅ›ci sprzedajÄ…cych nie sposób byÅ‚o uwierzyć w to, ile ich nieruchomoÅ›ci mogÄ… być warte za 2 lata.
To, co nieuniknione, nieakceptowane przez spoÅ‚eczeÅ„stwo wychowane w błędnym przeÅ›wiadczeniu (które do niedawna dominowaÅ‚o także w Polsce), iż inwestycja w nieruchomoÅ›ci to bezpieczna lokata kapitaÅ‚u, dajÄ…ca jednoczeÅ›nie gwarancjÄ™ pokaźnych zysków, staÅ‚o siÄ™ dużo bardziej widoczne, gdy trwajÄ…cy od roku spadek cen zostaÅ‚ spotÄ™gowany poprzez przysÅ‚owiowe „zakrÄ™cenie kurka” z kredytami hipotecznymi przez borykajÄ…ce siÄ™ w poważnymi kÅ‚opotami Å›wiatowego kryzysu finansowego irlandzkie banki oraz kasy mieszkaniowe. Niemal caÅ‚kowity zastój na rynku, spowodowany m.in. brakiem możliwoÅ›ci finansowania zakupów kredytami, spowodowaÅ‚, iż w lutym 2009 roku, w stosunku do swoich maksimów z lutego 2007, Å›rednie ceny nieruchomoÅ›ci w kraju spadÅ‚y od tamtego czasu o niemal 20 % (18,5% wg raportu PTSB), a w Dublinie nawet o 30% (27,8% wg tego samego raportu), nie wspominajÄ…c jednostkowych przykÅ‚adów spadku o 40% w najdroższych dzielnicach Dublina.
Eksperci nie sÄ… zgodni co dalszego scenariusza rozwoju wydarzeÅ„, możliwy jest dalszy spadek cen nieruchomoÅ›ci, jednak tak dÅ‚ugo, jak nie dojdzie do kolejnego gwaÅ‚townego zaÅ‚amania w sytuacji miÄ™dzynarodowej (porównywalnego z ogÅ‚oszonym upadkiem banku Lehman Brothers), spadek ten nie bÄ™dzie miaÅ‚ charakteru gwaÅ‚townego, a wedÅ‚ug bardziej optymistycznych prognoz w miejscach szczególnie atrakcyjnych, gdzie byÅ‚ on najdotkliwszy (gÅ‚ównie Dublin) można spodziewać siÄ™ ustabilizowania poziomu cen w najbliższych miesiÄ…cach.
Rynek przychylny klientom
GÅ‚ównym czynnikiem sprzyjajÄ…cym kupujÄ…cemu jest obecnie fakt, iż wÅ‚aÅ›nie zakoÅ„czyÅ‚ siÄ™ proces rekapitalizacji wÅ›ród najwiÄ™kszych banków irlandzkich, w zwiÄ…zku z czym w ostatnim tygodniu ogÅ‚osiÅ‚y one oficjalnie wznowienie akcji kredytowej na rynku „mortgage”, przechodzÄ…c niezwÅ‚ocznie od sÅ‚ów do czynów. Jest to szczególnie dobra wiadomoÅ›ci dla kupujÄ…cych pierwszÄ… nieruchomość w Irlandii (tzw. First time buyers), nie tylko ze wzglÄ™du na atrakcyjny poziom cen nieruchomoÅ›ci i ogromnÄ… podaż na rynku, ale również ze wzglÄ™du na to, iż naciski ze strony rzÄ…du (bez którego pomocy w wysokoÅ›ci 10 mld Euro wznowienie akcji kredytowej nie byÅ‚oby możliwe) majÄ… sprawić, że ten segment klienta bÄ™dzie traktowany preferencyjnie.
Kredyt nie taki straszny
Co mogÄ… nam zaoferować w chwili obecne irlandzkie instytucje finansowe? Otóż na zakup swego pierwszego M lub D nadal bÄ™dziemy potrzebowali wkÅ‚adu wÅ‚asnego w wysokoÅ›ci przynajmniej 8% wartoÅ›ci kupowanej nieruchomoÅ›ci. Niemniej oprocentowanie kredytów osiÄ…gnęło historyczne minimum, za sprawÄ… poważnej redukcji stóp procentowych przez Europejski Bank Centralny w ostatnich miesiÄ…cach. Oprocentowanie roczne kredytu hipotecznego ze zmiennÄ… stopÄ… procentowÄ… waha siÄ™ obecnie w przedziale 3.15-4.15%, podczas gdy kredyty ze stałą stopÄ… procentowÄ… sÄ… już oferowane na 2,8% - 3,55% (stopa gwarantowana na 2 lata), 3.35% – 4,3% (stopa gwarantowana przez 3 lata) oraz 3,9 %- 4,4%.
Rata kredytu – ile?
Oznacza to, iż przykÅ‚adowo kupujÄ…c nieruchomość za cenÄ™ 200 tyÅ› Euro, zaciÄ…gajÄ…c kredyt na 30 lat, ze stałą stopÄ… procentowÄ… na okres 2 lat, z opcjÄ… 8% wkÅ‚adu wÅ‚asnego (a wiÄ™c bank bÄ™dzie wymagaÅ‚ od nas wkÅ‚adu wÅ‚asnego w wysokoÅ›ci 16 tyÅ› Euro) nasza rata wyniosÅ‚aby 756 Euro. Gdyby byÅ‚a to nasza pierwsza nieruchomość nabywana w Irlandii, obowiÄ…zuje nas dodatkowo ulga podatkowa, która sprowadziÅ‚aby w pierwszym roku wysokość raty do 651 Euro.
Jak ilustruje powyższy przykÅ‚ad, zakup nieruchomoÅ›ci w Irlandii wydaje siÄ™ być coraz bardziej osiÄ…galnym - i opÅ‚acalnym, w porównaniu do pÅ‚acenia czynszu za wynajem - przedsiÄ™wziÄ™ciem.
W aktualnej sytuacji warto zastanowić siÄ™ na stałą stopÄ… procentowÄ… (zwÅ‚aszcza w opcji na 2 lub 3 lata) gdyż Centralny Bank Europejski wyraziÅ‚ już kilkakrotnie swojÄ… niechęć do kolejnych obniżek stóp procentowych w najbliższym czasie, a nawet gdyby do takich obniżek doszÅ‚o, wiÄ™kszość banków jest niechÄ™tna uwzglÄ™dnianiu ich w oferowanej przez siebie zmiennej stopie procentowej.
Tomasz Korczyński QFA Doradca Klienta kom. (+353)876963810 e-mail