Zgodnie z przekazami mediów, w Irlandii - pogrążonej w kryzysie, recesji, bezrobociu, inflacji i wszelkich innych kataklizmach - Polaków już nie ma. Z pewnością uciekli z tej tonącej wyspy i wrócili do odbudowanego polskiego raju nad Wisłą. Co najwyżej, jeszcze ostatnie szalupy ratunkowe odbiją od brzegów Zielonej Wyspy, która pogrąża się w mroku i chaosie.

Celtycki Tygrys z przełomu XX i XXI wieku już nie jest dynamiczny i sprawny. To prawda, ale jak długo można oczekiwać wzrostu gospodarczego na poziomie blisko 10% przyrostu produktu krajowego brutto? Jeżeli teraz nawet wedle najczarniejszych prognoz w 2008 roku przyrostu nie będzie lub nawet nastąpi 2-3% spadek, to jednak nie oznacza katastrofy. Skoro Irlandia wdrapała się na szczyt gór ekonomicznego sukcesu, to teraz, jeśli zejdzie kilkanaście metrów poniżej szczytu, i tak będzie wysoko.

Dlatego pochopne są wnioski z zestawień porównawczych typu: bezrobocie w Irlandii jest wyższe niż w Polsce. Stopa bezrobocia w końcu października br. to tylko jeden  z dość nieprecyzyjnych wskaźników. Nie oznacza wcale, że Polsce żyje się dostatniej. Gdy weźmiemy pod uwagę produkt narodowy brutto w przeliczeniu na jednego mieszkańca, to w zależności od źródła danych, zobaczymy, że statystyczny Irlandczyk ma 5-6 razy większy dochód od mieszkańca Polski.

Zwolnienie jednak do Irlandii dotarło. To prawda, że budownictwo, zwłaszcza mieszkaniowe, stanęło. Nastąpił spadek cen mieszkań. Media piszą, że co najmniej 50 tysięcy nowych, pustych mieszkań starszy w bezludnych  dzielnicach irlandzkich miast i wiosek. Wielu pracowników straciło pracę, a kolejne tysiące są zagrożone. Brakuje nowych inwestycji. Jednak strach nie dotyka wszystkich, a samo budownictwo w okresie maksymalnego rozpędu przynosiło ok. 10% wkład w rozwój gospodarczy.

Spadek cen jest porażką dla deweloperów oraz osób, które nabywały domy na kredyt, jako inwestycje kapitałowe. Potem raty kredytu mieli i mają spłacać najemcy, głównie imigranci. Spadek cen oznacza jednak korzyści dla innych. Mieszkania można kupić, albo wynająć za niższe pieniądze. Przy odnowieniu umowy najmu landlordzi już nie podnoszą stawek, ale raczej z zadowoleniem słyszą, że ktoś chce płacić dalej. Wedle danych irlandzkiego urzędu statystycznego (CSO) to właśnie koszty prowadzenia gospodarstwa domowego najbardziej wzrosły w ostatnich kilkunastu latach.  Ceny domów i wynajmu mają w tym kolosalny udział.

Zdumiewająco brzmiał głos jednej ze specjalistek z ekonomii, która opowiadała o wielkiej 400-tysięcznej fali Polaków wracających w najbliższym czasie z Wielkiej Brytanii i Irlandii. Ta powrotna fala zaleje wkrótce polski rynek pracy, niosąc bezrobocie i frustrację... Przyczynami odwrotu z Wysp jest załamanie budownictwa, utrata miejsc pracy na stanowiskach o niskich kwalifikacjach, spadek kursu funta i euro wobec złotówki. Najbardziej kuriozalny wymiar tego ekonomiczno-socjologicznego proroctwa polegał na upublicznieniu go przez media w ‘czarny czwartek’ polskiej złotówki (23 października). Płacono wtedy kilka groszy ponad 3 złote za 1 amerykańskiego dolara i ponad 4 złote za 1 euro.  Przez kolejne dni złotówka odbiła się od kursowego dna. Jednak osłabienie polskiej waluty oraz wahania jej kursu wyraźnie wskazują, że o wiele niższe ryzyko ponoszą ci, którzy zarobki i wydatki dokonują w tak silnej walucie jak euro.

Inne portale informacyjne potrafią dezinformować. Można wyczytać czarne wieści dla rodziców wychowujących dzieci. Otóż dodatek na dzieci do ukończenia 18 roku życia miałby zostać drastycznie obcięty w Irlandii o połowę. Tymczasem ministerstwo finansów zapowiedziało pozostawienie go na tym samym poziomie 166 euro (miesięcznie) dla pierwszego i drugiego dziecka, oraz 203 dla trzeciego i następnych. O połowę zmniejsza się ów dodatek tylko dla dzieci w wieku 18 lat, czyli w ostatnim roku wypłaty zasiłku. Większość pozostałych świadczeń socjalnych ma delikatnie wzrosnąć. Pieniądze na ten cel od 2009 roku  przyniesie m.in. dodatkowy 1% podatek od dochodów poniżej 100 tys. euro i 2% dla wyższych dochodów.

Jak widać, wiele z tych hiobowych wieści przypomina stary dowcip radia Erewań. Słuchacz zadzwonił do redakcji z pytaniem: czy to prawda, że w Moskwie na Placu Czerwonym za darmo rozdają samochody? W odpowiedzi redakcja przyznała, że to prawda. Spiker dodał tylko drobne sprostowanie: tylko, że nie w Moskwie, ale w Sankt Petersburgu (... przepraszam – Leningradzie); nie na Pl. Czerwonym, ale przed Pałacem Zimowym; i nie samochody, ale rowery; i właściwie nie tyle rozdają, co kradną. Ale tak czy owak, to prawda...

Marcin Lisak