|
Archaiczna irlandzka nazwa okolic miasta – Dúbh Linn (oznaczajÄ…ca "Czarny Staw") – zostaÅ‚a przez stulecia zangielszczona do wspóÅ‚czesnej, używanej również w innych jÄ™zykach postaci Dublin. Natomiast wspóÅ‚czesna irlandzka nazwa Baile Átha Cliath oznacza "Miasto Brodu z Trzcinowymi PÅ‚otami".
Historia Historia Dublina rozpoczęła siÄ™ od przybycia w IX wieku wikingów, którzy po zdobyciu wioski Celtów, zaÅ‚ożyli na poÅ‚udniowym brzegu rzeki - faktoriÄ™ handlowÄ…. Osada nazwana z irlandzka Dubh Linn, co oznacza Ciemny Staw, poÅ‚Ä…czyÅ‚a siÄ™ z celtyckim osiedlem na póÅ‚nocnym brzegu Liffey. W kolejnych latach Irlandia zostaÅ‚a podbita przez Anglo-Normanów (1169-1172) i Dublin staÅ‚ siÄ™ oÅ›rodkiem brytyjskich wpÅ‚ywów na kolejnych siedem stuleci. 
Dzisiejszy Dublin pochodzi zasadniczo z epoki gregoriaÅ„skiej. ByÅ‚ to okres bogacenia siÄ™ angielskich żoÅ‚nierzy, którzy kolonizowali ziemie konfiskowane Irlandczykom. Anglicy wznosili eleganckie rezydencje i coraz bardziej angażowali siÄ™ w życie gospodarcze i polityczne Dublina. Polityka wÅ‚adz angielskich, majÄ…ca na celu wyniszczenie ludnoÅ›ci i gospodarki Irlandii, wpÅ‚ynęła na silny i gwaÅ‚towny wzrost poczucia narodowego Irlandczyków. MiaÅ‚o to swoje odbicie w licznych powstaniach. W 1782 roku ogÅ‚oszono w parlamencie, wzorowanÄ… na amerykaÅ„skiej DeklaracjÄ™ Praw - proklamujÄ…cÄ… niepodlegÅ‚ość Irlandii. 
WywoÅ‚aÅ‚o to w 1798 roku powstanie przeciwko Wielkiej Brytanii, zakoÅ„czone fiaskiem Irlandczyków. DoszÅ‚o do podpisania unii brytyjsko-irlandzkiej, na mocy której Irlandia zostaÅ‚a wÅ‚Ä…czona do imperium a Dublinowi odebrano samodzielność politycznÄ…. Dublin, jak i caÅ‚a Irlandia, wkroczyÅ‚y w dÅ‚ugi okres upadku gospodarczego. Miasto staÅ‚o siÄ™ scenÄ… irlandzkich dziaÅ‚aczy politycznych, tj. Daniel O´Connell czy Douglas Hyde´a, walczÄ…cych o niepodlegÅ‚ość kraju. W 1916 roku w mieÅ›cie wybuchÅ‚o najwiÄ™ksze powstanie w dÅ‚ugiej walce o niepodlegÅ‚ość Irlandczyków. Historia Dublina to ciÄ…gÅ‚a walka z piÄ™tnem brytyjskiej kolonii, wyrażajÄ…ca siÄ™ niszczeniem znacznej części gregoriaÅ„skiego miasta i powstawaniem nowoczesnej architektury, która poprawiÅ‚a znacznie wizerunek i atmosferÄ™ stolicy. Jednak od czasu, gdy w 1920 r. Dublin staÅ‚ siÄ™ stolicÄ… niezależnej Irlandii coraz częściej zapomina siÄ™ o dawnych animozjach, żywych ciÄ…gle w Irlandii PóÅ‚nocnej. WspóÅ‚czeÅ›nie Dublin staje siÄ™ prężnie rozwijajÄ…cym siÄ™ miastem i centrum biznesu. GÅ‚ówne atrakcje Dublin poÅ‚ożony jest nad otwartÄ… i malowniczÄ… ZatokÄ… DubliÅ„skÄ…, a w jego tle wyrastajÄ… stożkowate góry Wicklow, leżące na poÅ‚udniu. Przez miasto przepÅ‚ywa rzeka Liffey, stanowiÄ…ca naturalnÄ… oÅ› stolicy i dzielÄ…ca Dublin na dwie dzielnice o odmiennym charakterze: North Side oraz nowoczesnÄ… i bogatÄ… South Side. WiÄ™kszość najważniejszych atrakcji skupia siÄ™ po stronie poÅ‚udniowej miasta. W eleganckiej South Side mieÅ›ci siÄ™ najsÅ‚awniejsza irlandzka uczelnia wyższa - Trinity College, zaÅ‚ożona w 1591 roku przez ElżbietÄ™ I. SÅ‚ynnymi absolwentami uczelni byli: George Berkley, Thomas Moore, Oscar Wilde. Trynity College, jako pierwszy uniwersytet w Europie, zaczÄ…Å‚ przyznawać stopnie naukowe kobietom. Po przeciwnej stronie stoi masywny gmach Bank of Ireland, który odegraÅ‚ istotnÄ… rolÄ™ w historii Anglików osiadÅ‚ych w Irlandii. 
Warty zobaczenia jest Zamek DubliÅ„ski, wzniesiony w 1207 roku przez króla Jana na miejscu dawnej fortecy wikingów. Na zachód od zamku stojÄ… dwie masywne katedry: Christchurch i Å›w. Patryka - obie pochodzÄ…ce z XII wieku. Natomiast na Kildare Street znajduje siÄ™ jedna z najokazalszych budowli miasta Leinster House, zbudowana w 1745, jako miejska rezydencja ksiÄ™cia Leinster. DziÅ› mieÅ›ci siÄ™ tam irlandzki parlament. GÅ‚ównym placem w centrum Dublina jest St Stephen´s Green. Jest to bardzo elegancki, Å‚adny i schludny park zaÅ‚ożony przez lorda Ardilauna w 1880 roku. Można tu miÅ‚o i przyjemnie spÄ™dzić sÅ‚oneczny dzieÅ„. Zaraz za ogrodem rozciÄ…ga siÄ™ cmentarz hugenotów z 1693 roku. Po wschodniej stronie St. Stephen´s Green, znajduje siÄ™ Ely Place, gdzie możemy podziwiać jedne z najlepiej zachowanych w mieÅ›cie budynków gregoriaÅ„skich. 
Muzea i galerie Muzeum Narodowe, Kildare Street - można tu obejrzeć skarby dawnej Irlandii oraz kolekcjÄ™ przedmiotów codziennego użytku - gÅ‚ównie srebro, szkÅ‚o i ceramikÄ™ - z XVIII-wiecznego Dublina Galeria Narodowa, na póÅ‚nocny wschód od placu Merrion Square - ma trzy dziaÅ‚y, mieÅ›ci zbiory sztuki europejskiej od renesansu do XVIII wieku, kolekcjÄ™ malarstwa irlandzkiego i brytyjskiego oraz dzieÅ‚a XX - wiecznych artystów brytyjskich i europejskich. Muzeum Historii Naturalnej, po przeciwnej stronie Galerii Narodowej - gmach jest wspaniaÅ‚ym przykÅ‚adem oryginalnej wiktoriaÅ„skiej architektury, wewnÄ…trz można obejrzeć mnóstwo wypchanych zwierzÄ…t i szkieletów. Muzeum Figur Woskowych, u zbiegu Grandby Row i Dorset Street - mieÅ›ci 300 postaci znanych Irlandczyków i osób z innych krajów. Muzeum Pisarzy DubliÅ„skich, przy Parnell Square - sÅ‚awi wybitnych irlandzkich literatów, na piÄ™trze znajduje siÄ™ piÄ™kna biblioteka z lat 60-tych XVIII wieku. Zakupy TypowÄ… dzielnicÄ… handlowÄ… sÄ… okolice O´Connell Street. Znajduje siÄ™ tam mnóstwo sklepów i salonów firmowych. Dwie gÅ‚ówne atrakcje tego miejsca to dom towarowy Clery´s oraz ksiÄ™garnia Eason´s. Na poÅ‚udnie od rzeki ulokowaÅ‚y siÄ™ bardzo eleganckie salony mody oraz “alternatywne” butiki, które sÄ… typowe dla dzielnicy Temple Bar. Przy Grafton Street mieÅ›ci siÄ™ najwytworniejszy dom towarowy Brown Thomas, a tuż obok kompleks handlowy Powerscourt Town House.
Wiele jest sklepów oferujÄ…cych “typowe” towary irlandzkie. SÄ… to gÅ‚ównie wyroby z weÅ‚ny, ceramika i krysztaÅ‚y. Wysokiej klasy towary oferuje m.in. Kilkenny Design Centre przy 6 Nassau Street lub House of Ireland czy The Blarney Woollen Mills, zlokalizowane także na tej ulicy. Gdzie zjeść Da Pino, 38 Parliament St, tel. 6719308 - restauracja oferuje rewelacyjne Å›wieże makarony i ogromne, niedrogie kawaÅ‚ki pizzy. 
The Cedar Tree, 11 St Andrew´s St, tel. 6772121 - restauracja mieÅ›ci siÄ™ w wielkiej piwnicy, oferuje smaczne dania libaÅ„skie, duży wybór zakÄ…sek typu mezze oraz sporo propozycji dla wegetarian. The Irish Film Centre, 6 Eustace St, Temple Bar, tel. 6778788 - bar-restauracja oferuje pyszne jedzenie, bogaty wybór daÅ„ jarskich, warto spróbować warzywnych pasztecików, hamburgerów, kurczaków i jambalaya z bananami. Trocadero, 3 St Andrew St, tel. 6775545, 6792385 - jedna z najstarszych wÅ‚oskich restauracji w Dublinie. 
Rozrywka Å»ycie towarzyskie w Dublinie toczy siÄ™ przeważnie w pubach i trudno mówić o udanej wizycie w mieÅ›cie bez zaliczenia choćby jednego z nich. W stolicy Irlandii dziaÅ‚a ponad 800 pubów i barów. WiÄ™kszość z nich wabi bezpretensjonalnoÅ›ciÄ…, niezmiennym od dziesiÄ™cioleci wystrojem, sympatycznÄ… klientelÄ… oraz wyÅ›mienitym Guinnessem. Warto odwiedzić kilka z nich: Mulligan´s przy 8 Polberg St, The Long Hall na 51 South Great George´s St czy The Oak przy 81 Dame St. W wielu pubach, oprócz jazzu i muzyki folk, można posÅ‚uchać tradycyjnej irlandzkiej muzyki oraz podziwiać klasyczne irlandzkie taÅ„ce. Najbardziej znana w Dublinie sala z muzykÄ… tradycyjnÄ… to Slatery´s przy 129 Capel St. Warto wybrać siÄ™ także do An Béal Bocht na 58 Charlemont St czy The Brazen Head przy 20 Lower Bridge St. 
Dublin jako miasto o bogatej przeszÅ‚oÅ›ci literackiej, posiada liczne teatry, w których oprócz klasyki gra siÄ™ spektakle eksperymentalne i awangardowe. W mieÅ›cie jest też duża ilość kin zlokalizowanych gÅ‚ównie w rejonie O´Connell Street. Å»ycie rozrywkowe urozmaicajÄ… liczne kluby, które można podzielić na dwie wyraźnie odrÄ™bne kategorie. PierwszÄ…, stanowiÄ… lokale najróżniejszego typu organizujÄ…ce liczne imprezy taneczne. Zlokalizowane sÄ… gÅ‚ównie w centrum. DrugÄ… grupÄ™ tworzÄ… kluby w piwnicach, w rejonie Leeson Street, serwujÄ…ce bardzo drogie napoje. 
|
Transport 
