Święto Samhain otwierało symbolicznie początek nowego roku, kończąc jednocześnie okres zbiorów. Obok Bealtaine, Lunasa i Imbolc było czwartym wielkim świętem w celtyckim kalendarzu. Dziś echa dawnych wierzeń pobrzmiewają podczas festiwali Halloween, z których największe odbywają się w Dublinie, Belfaście oraz Derry.

Dawniej w Irlandii wierzono, że w tą jedną noc otwierają się niewidzialne granice pomiędzy światem zmarłych i żywych. Demony, duchy, złośliwie irlandzkie duszki pooka przenikają do naszego świata, niosąc ze sobą niebezpieczeństwo. Ten, kto został porwany prze niewidzialne moce w noc Samhain, na zawsze już pozostawał uwięziony w ich podziemnych pałacach. W celu przebłagania złych mocy na progi domostw wystawiano poczęstunek, a zwierzęta i plony skrapiano wodą święconą.

Z biegiem czasu święto nabrało bardziej radosnego charakteru, dzieci przebrane za wszelkiego rodzaju duchy i zjawy chodziły od domu do domu, otrzymując w podarunku jabłka i orzechy.

Nazwa ‘Halloween’ wywodzi się od ‘All Hallows' Even’, gdzie ‘hallows’ to święci, zaś ‘even’ odnosi się do dnia poprzedzającego Wszystkich Świętych. Tradycja czczenia zmarłych przodków była znana w całej pogańskiej Europie, dopiero edykty papieży Grzegorza III i IV ustanowiły, iż chrześcijanie będą je obchodzić 1 listopada.

W społeczeństwach pogańskich święto związane było z okresem żniw, kiedy to zbierano z pól plony oraz wybijano część żywego inwentarza, przygotowując mięso do przechowania na zimę. Wcześni Celtowie, wierząc, że w noc z 31 października na 1 listopada, zmarli i duchy krążą po świecie, powodując choroby oraz nieudane zbiory, rozpalali ogniska, by odgonić złe moce. Do ognia wrzucano kości zabijanych wcześniej zwierząt, a uczestnicy zabaw i festiwali nosily maski oraz przebrania, mające na celu zmylić złośliwe duchy.

Wśród tradycyjnych potraw i ozdób, jakie zachowały sie do dziś, znajdziemy wydrążoną dynię (dawniej – częściej była to rzepa, turnip), której pusta głowa – jako najważniejsza część ciała, w której drzemały siły witalne i moce psychiczne – odstraszać miała wszelkie przesądy. Okres zbiorów jabłek dał początek tzw. Candy apples (zwane także toffee lub taffy apples), czyli owocom obtoczonym w karmelu oraz orzechach. Tradycyjnym dla Irlandii przysmakiem jest barmbrack ("báirín breac"), czyli lekkie ciasto z kandyzowanymi owocami, do którego wkłada się zawinięty w pergamin pierścionek oraz monetę. Komu przypadnie porcja ciasta z zawiniątkiem, temu w nadchodzącym roku przydarzy się miłość lub fortuna.

Warto znać staroceltyckie korzenie Halloween, by lepiej zrozumieć tutejsze tradycje i nie dać nabrać się Amerykanom, jakoby święto to wymyślono za Oceanem. Zwyczaj odstraszania duchów i zmarłych przywędrował do Stanów w XIX wieku, wraz z irlandzkimi imigrantami. I do dziś opiera się na tych samych wierzeniach, jakim oddawali się Celtowie przed tysiącami lat.

DUBLIN

Stolica Republiki Irlandii przygotowała wiele atrakcji na okres Halloween, związanych zarówno z konkretnymi miejscami, jak i znanymi postaciami.

Hallowfest to cykl imprez odbywających się w południowej części hrabstwa w dniach od 25 – 26 października. W programie między innymi parady, specjalne wycieczki po nawiedzonych miejscach, poszukiwanie skarbów i pokaz sztucznych ogni. Szczegóły dostępne na stronie internetowej www.hallowfest.ie

Ghostbus to propozycja zwiedzenia Dublina specjalnym autobusem duchów. Wystrój pojazdu, trasa i przewodnik sprawią, że będzie to niezapomniana przygoda www.dublinsightseeing.ie

Warto także odwiedzić inne miejsca w Dublinie, w których atmosfera w ten szczególny dzień będzie wyjątkowa:

W podziemiach Kościoła św. Michana, Christchurch na północnym brzegu rzeki Liffey panuje tak niezwykły mikroklimat, że wszystkie złożone tam ciała zostały w doskonały sposób zmumifikowane. Kościół i podziemia można zwiedzać z przewodnikiem.

IRLANDZKI DRACULA

Nie wszyscy zdają sobie sprawę z tego, że twórca znanej na całym świecie postaci wampira hrabiego Draculi był Irlandczykiem. Co więcej, Bram Stoker był rodowitym Dublińczykiem, absolwentem Trinity College, pisarzem, który zachował się w pamięci potomności jako autor jednej książki. Warto odwiedzić zamek Draculi w Dublinie- The Bram Stoker Dracula Experience – w multimedialny sposób ukazuje historię nieśmiertelnego wampira.

www.thebramstokerdraculaexperience.com

Tekst: Justyna Schramm, Tourism Ireland