7 maja Brian Cowen objÄ…Å‚ rzÄ…dy w Irlandii. W jego rodzinnym mieÅ›cie, Tullamore przywitano owacyjnie jego nominacjÄ™ na premiera. Czego można siÄ™ spodziewać po nowym premierze? Swojski chÅ‚opak, ludzki jak jego poprzednik, czy zimny, wyrachowany polityk? Podczas ostatniej debaty w parlamencie wykazaÅ‚, że nie jest mu obce wulgarne lżenie swoich przeciwników1. Cowen zaprzecza, że sÅ‚owa byÅ‚y skierowane do opozycji i przeprasza.
Brian Cowen, z wyksztaÅ‚cenia prawnik, to na pewno doÅ›wiadczony polityk. ZastÄ…piÅ‚ swojego ojca w parlamencie, wygrywajÄ…c w 1984 wybory uzupeÅ‚niajÄ…ce po jego Å›mierci, opuszczajÄ…c tym samym swoje RadÄ™ Hrabstwa Offaly, w której do tej pory zasiadaÅ‚. W okresie rzÄ…dów Fianna Fail miaÅ‚ okazjÄ™ być kilkakrotnie ministrem. Przez rok kierowaÅ‚ resortem pracy, by później stanąć na czele ministerstwa transportu, energii i komunikacji.
Kiedy ponownie Fianna Fail objęła rzÄ…dy w 1997 r. – kierowaÅ‚ 3 lata ministerstwem zdrowia, a później ministerstwem spraw zagranicznych. W 2004 objÄ…Å‚ tekÄ™ ministra finansów i sprawowaÅ‚ tÄ™ funkcjÄ™ aż do 7 maja, kiedy to stosunkiem gÅ‚osów 88 do 76 zostaÅ‚ wybrany nowym premierem Irlandii. Zdaje siÄ™ wiÄ™c być jednÄ… z najbardziej odpowiednich osób na najważniejsze stanowisko w paÅ„stwie, maÅ‚o kto może bowiem poszczycić siÄ™ tak bogatym doÅ›wiadczeniem.
PublicyÅ›ci polityczni wskazujÄ…, że pomimo tego bogactwa, trudno byÅ‚o sprecyzować program polityczny jakim kierowaÅ‚by siÄ™ nowy premier. Do tej pory bowiem byÅ‚ zadowolonym z siebie ministrem i wiernym przyjacielem Bertiego Aherna, którego niejednokrotnie broniÅ‚ zażarcie w debatach parlamentarnych. ZwiÄ…zki zawodowe podchodziÅ‚y doÅ„ ostrożnie, bo nie bywaÅ‚ im przychylny. Tymczasem w inauguracyjnej mowie w parlamencie przedstawiÅ‚ coÅ›, co zdaniem dziennikarzy może w koÅ„cu uchodzić za jego polityczne credo. OpowiedziaÅ‚ siÄ™ wyraźnie za modelem „spoÅ‚ecznej gospodarki rynkowej”. PodkreÅ›liÅ‚, że owszem, gospodarka rynkowa jako taka stanowi fundament dobrze rozwijajÄ…cego siÄ™ spoÅ‚eczeÅ„stwa, ale nie zawsze wszyscy czerpiÄ… korzyÅ›ci z niej pÅ‚ynÄ…ce. I stÄ…d trzeba wyrównywać szanse, żeby każdemu stworzyć możliwoÅ›ci.
OpisujÄ…c te kwestie i zaÅ‚ożenia swojej polityki premier powoÅ‚aÅ‚ siÄ™ na książkÄ™ „40 odcieni zieleni” a którÄ… okreÅ›liÅ‚ jako „doskonaÅ‚Ä…”. Nic nie byÅ‚oby w tym specjalnie zaskakujÄ…cego, gdyby nie to, że książka zostaÅ‚a napisana przez Desa Geraghty’ego, byÅ‚ego przewodniczÄ…cego najwiÄ™kszego zwiÄ…zku zawodowego w Irlandii. W książce tej autor podkreÅ›la, że Irlandia miast być zadowolona ze wzrostu gospodarczego, powinna zmierzać do wykorzystania swojego potencjaÅ‚u ekonomicznego dla zbudowania kraju przyjaznego obywatelom i Å›rodowisku naturalnemu. Autor atakuje też globalnÄ… gospodarkÄ™ rynkowÄ… i tzw. bolkeinstainowskÄ… formuÅ‚Ä™ Dyrektywy UsÅ‚ugowej, a która byÅ‚a forsowana przez kolegÄ™ partyjnego Cowena, Charliego McCreevy’ego2.
Czy powoÅ‚anie siÄ™ na socjalistÄ™ Geraghty’ego to nie próba przypochlebienia siÄ™ zwiÄ…zkom, albo pewnej części spoÅ‚eczeÅ„stwa, która w tej chwili szuka sobie miejsca na scenie politycznej do zagospodarowania? I czy nie jest też aby zrÄ™czny manewr w przededniu gÅ‚osowania nad Traktatem LizboÅ„skim i rozpoczÄ™ciem rozmów trójstronnych z udziaÅ‚em organizacji pracodawców i zwiÄ…zków zawodowych? Czy za sÅ‚owami pójdÄ… czyny? Na pewno nowy premier zaczyna bardzo wyraźnie swoje rzÄ…dy, od znaczÄ…cych gestów – wycofaÅ‚ siÄ™ z obiecanych podwyżek dla swoich ministrów i pokazuje jak zaciskać pasa. Z dorocznych sÅ‚ynnych wyÅ›cigów konnych w Galway wycofaÅ‚ równie sÅ‚ynny namiot swojej partii, w którym najprzedniejsi przedsiÄ™biorcy mogli siÄ™ spotykać z poprzednimi rzÄ…dzÄ…cymi.
To maskarada czy konsekwentne realizowanie nowych założeń? Jak zwykle możemy zdać się na czas i poczekać.
Barnaba F. Dorda, ZwiÄ…zki zawodowe SIPTU, email:
Foto: Julien Behal/PA
1 Za Irish Times z 23 maja 2008: “Bring in those people and get a handle on it,”- Mr Cowen can be heard saying. “You know all those fuckers”. 2 Projekt dyrketywy nazwanej od swego pomysÅ‚odawcy bolkeinseinowskÄ… zakÅ‚adaÅ‚ zniesienie wszelkich barier dla przepÅ‚ywu usÅ‚ug na rynkach wewnÄ™trznych Unii Europejskiej. SpotkaÅ‚ siÄ™ z ostrÄ… krytykÄ… europejskich zwiÄ…zków zawodowych, które przestrzegaÅ‚y przed tzw. zagrożeniem ‘dumpingiem socjalnym’.
Felietony, porady 
7 maja Brian Cowen objÄ…Å‚ rzÄ…dy w Irlandii. W jego rodzinnym mieÅ›cie, Tullamore przywitano owacyjnie jego nominacjÄ™ na premiera. Czego można siÄ™ spodziewać po nowym premierze? Swojski chÅ‚opak, ludzki jak jego poprzednik, czy zimny, wyrachowany polityk? Podczas ostatniej debaty w parlamencie wykazaÅ‚, że nie jest mu obce wulgarne lżenie swoich przeciwników1. Cowen zaprzecza, że sÅ‚owa byÅ‚y skierowane do opozycji i przeprasza.
