|
 WÅ‚aÅ›ciwie to jeszcze nie Å›wiat, ale Europa bez granic nadeszÅ‚a. Nie ma szlabanów, nie ma kontroli dowodów, nie ma wypytywania: dokÄ…d paÅ„stwo jadÄ…? Celnicy i pogranicznicy wyprowadzili siÄ™ jakby wyÅ‚Ä…cznie na wschód Polski. Posterunki w Cieszynach, Åšwieckach, Barwinkach Å›wiecÄ… pustkÄ…. WiÄ™cej tam teraz pomników niż szlabanów. A kiedyÅ› byÅ‚o tak piÄ™knie. Druty, kolczatki, pola minowe, wieże obserwacyjne, mury, broÅ„ krótka, dÅ‚uga i wiele innych ozdób przyciÄ…gaÅ‚y zaciekawione oko szarego czÅ‚owieka, skulonego w sobie, uniżonego przed tymi potÄ™gami.
Nie dla wszystkich jednak zajaÅ›niaÅ‚o sÅ‚oÅ„ce ponadgranicznej wolnoÅ›ci. Nas, osiedleÅ„ców ostatniego wschodniego skrawka Atlantyku, ta otwartość i bezgraniczna swoboda nie objęły. Wciąż mamy tu wiele granic. WokóÅ‚ rozciÄ…ga siÄ™ wybrzeże i morskie fale. Bez wioseÅ‚, promu albo samolotu jesteÅ›my okrążeni i odizolowani. Wystarczy, że mocniej powieje i żadne szczere transgraniczne chÄ™ci nie wystarczÄ…. Zamiast promu dwie noce w B&B w póÅ‚nocnej Walii, oczekujÄ…c na przywrócenie życia terminalów. "Warto już teraz zatÄ™sknić za Å›wiatem
bez granic i miÄ™dzyludzkich murów..." JeÅ›li zamiast burzliwego zimÄ… morza zdecydujemy na powietrznÄ… odysejÄ™ i uda siÄ™ roztrzÄ™sionym przez wiatr samolotem wylÄ…dować, to czeka nas szereg barier. Do strefy Schengen Irlandia siÄ™ nie spieszy, wiÄ™c na lotniskach dalej stojÄ… budki. Fakt, że prawie nikt w nich nie pracuje. Przecież trudno nazwać pracÄ… machanie rÄ™kÄ… na przyjezdnych, aby siÄ™ nie zatrzymywali i przechodzili dalej. Potem bywa granica sanitarna. Trzeba przejść przez matÄ™, która nas przeniknie fluidami i zabije wszelkÄ… pryszczycÄ™, a może nawet ptasiÄ… grypÄ™. Dobrze, że nie sprawdzajÄ… kilkadziesiÄ…t sekund później skażenia żywnoÅ›ci, która znajduje siÄ™ w walizkach, wyÅ‚aniajÄ…cych siÄ™ zza granicy taÅ›my transportowej. Potem zdarza siÄ™ kontrola celna. SÅ‚użby strzegÄ…, aby na terytorium Republiki nie byÅ‚o wolnego handlu. DziÄ™ki zawyżonej akcyzie alkoholowej i tytoniowej wzbogacajÄ… siÄ™ kieszenie irlandzkiego paÅ„stwa. Rzadkie naloty celników potrafiÄ… pozbawić nadliczbowych 8 kartonów papierosów. Kiedy przejdziemy caÅ‚y ten szereg barier, nareszcie wyÅ‚ania siÄ™ inny Å›wiat. Jednak nie wszystko leży w zasiÄ™gu rÄ™ki. Pojawia siÄ™ ograniczenie komunikacyjne, bo transport publiczny jest w fazie przedindustrialnej. Granice komunikacyjne wyznacza wyspiarska odmiana Irish-English. Nieprzekraczalne bywajÄ… granice tutejszej wykwintnej kuchni i pogoda, która swÄ… lekkoÅ›ciÄ… dyktuje granice dobrego humoru. Jednak to wszystko tylko drugorzÄ™dne, zewnÄ™trzne granice. Ludzka miÄ™dzy przestrzeÅ„ stawia inne bariery. Jedne z nich to mury zawiÅ›ci, chÅ‚odu, nienawiÅ›ci stawiane z cegieÅ‚ nieufnoÅ›ci i zapomnienia. Inne to granice naszej mocy, zdrowia i nadziei - nocne koszmary zamiast kolorowych snów. Nadmuchane kompleksy trzeba odreagować. Pusta szklanka po wódce, którÄ… można rzucić w zdjÄ™cie osoby, która zdradziÅ‚a, zraniÅ‚a, porzuciÅ‚a. Mamy dużą zdolność do stawiania najnowoczeÅ›niejszych firewall-ów i emocjonalnych Å›cian. Oblężone twierdze Å›ciÅ›le chronionych osiedli i apartamentowców majÄ… alarmy i zamki, z potrójnymi blokadami, w podwyższonym standardzie, przy podwojonych siÅ‚ach ochroniarzy. Co prawda, wiÄ™cej tych miejskich bunkrów w Warszawie, ale chyba przywozimy je tu ze sobÄ…. Nawet najlepsze straże nie zabezpieczÄ… wszystkiego. Niekiedy musimy stanąć pod prÄ™gierzem sytuacji granicznych. Ludzkie ograniczenia sprawiajÄ…, że poczucie winy, cierpienie, Å›mierć, pustka samotnoÅ›ci przypierajÄ… do Å›ciany. Czasami pozostaje tylko milczenie. Kiedy indziej można po prostu towarzyszyć komuÅ›, kto stoi nad granicÄ…. Pod nami przepaść, nad nami sztorm. Trzeba wybierać, a wszystkie opcje sÄ… zÅ‚e. Warto już teraz zatÄ™sknić za Å›wiatem bez granic i miÄ™dzyludzkich murów. Åšwiatem osób, które można bliżej poznać – za ciepÅ‚em, oparciem, stawianiem wymagaÅ„. Granice naszych sÅ‚aboÅ›ci nie tylko dzielÄ…, ale i Å‚Ä…czÄ… ze sÅ‚aboÅ›ciÄ… innego. Pod drugiej stronie granicy wÅ‚asnego nosa można spotkać przyjaznÄ… twarz, skrytÄ… pod powierzchownym grymasem. Nasza krucha, choć hartowana w irlandzkiej wietrznej wilgoci, kondycja każe nam nie zwlekać. Zanim przejdziemy ostatniÄ… granicÄ™ życia można jeszcze zdążyć poszerzyć obszar przyjaźni, miÅ‚oÅ›ci, granic odpowiedzialnoÅ›ci. Marcin Lisak |
Felietony 
